Je rijbewijs (deels) in België halen

TL;DR – Bezint eer ge begint! Zelfstandig ‘stage’ doen kan alleen als je rijlessen in België hebt gevolgd. Als zij-instromer kan het slim zijn om in België opnieuw je theorie te halen en goedkopere stage-lessen te nemen, zeker als je nog veel lessen moet volgen.

Ik was in Nederland begonnen met rijlessen, maar nadat ik naar Brussel verhuisde voor m’n studie, ging de les-frequentie fors omlaag. Ik reed nog maar ééns per week, in het weekend, maar dat schoot niet op. Bovendien, om elke week met de Fyra-fail Intercity Direct naar Nederland te moeten om je lessen te volgen is ook geen pretje.

Na de ‘wintervakantie’ (overigens een betere term dan kerstvakantie, want geloofsneutraal) ben ik twee weken in Nederland gebleven om kilometers te maken en met een rijbewijs op zak weer naar de colleges in België te togen. Op een druilerige vrijdagmorgen stapte ik met de examinator de auto in en… bakte er niks van. Alsof ik net een paar lessen had gehad. Poef, zo € 250 weg. Niet echt een leuk begin van ‘t nieuwe semester. Om kosten te besparen dan maar verder oefenen in België…

A cheap challenge in Belgium

Behalve dat de Belgen een andere rijstijl op nahouden (bijvoorbeeld doorrijden als het groen is zo ver je kunt, ook al blokkeer je daarmee een kruisende trambaan), weten ook de Belgische wegbeheerders de weg een extra dimensie te geven. Misschien ken je de korte (of afwezige) invoegstroken en weggedeelten om te weven wel. En wat dacht je van de bewegwijzering. Een mooie uitdaging dus om op tijd na te denken en goed op te letten op borden en de ruimte rond de auto.

Ik moet toegeven dat ik zelf vooral aan de kosten dacht: Hoewel de rijlessen zelf rond dezelfde prijs hangen of zelfs iets hoger kunnen zijn (i.i.g. rond Brussel), hoef je minder rijlessen te volgen. Als je aan bepaalde voorwaarden voldoet, kun je al snel een voorlopig rijbewijs aanvragen waarmee je zelfstandig of onder begeleiding mag oefenen binnen de Belgische landsgrenzen…

Voorlopig (geen) rijbewijs

Ik ben meteen gaan uitzoeken hoe dat zit met het voorlopig rijbewijs. Met minimaal 20 lesuren en een theorie-diploma op zak kun je een voorlopig rijbewijs aanvragen en op eigen houtje ‘stage’ doen: met je eigen categorie B-autootje met een blauwe L-sticker achterop kilometers maken, zonder dure instructeur of ervaren rijders die als begeleider dienen.

Maar helaas, die ballon of vlieger gaat niet op. De lesuren moeten gevolgd zijn bij een erkende Belgische Brusselse of Vlaamse rijschool (sinds ‘de zesde staatshervorming’ is het erkennen van rijscholen aan de gewesten). Na heen- en weer-gebel met de Goca (de soort van Belgische equivalent van het CBR) blijkt dat het Nederlands theorie-examen ook niet om valt te zetten.

Ga terug naar start, u ontvangt geen bonus

Als je naar België gaat voor je studie en nog met rijlessen moet beginnen, is het Belgische systeem een goede optie. Je kunt het hele traject volgen zoals ik hieronder in de tabel gezet en aan het eind je Belgisch rijbewijs halen en dat om laten zetten naar een Nederlandse. Voorwaarde is dat je tenminste 185 dagen in België hebt gewoond na het halen van je rijbewijs, iets wat bij mij waarschijnlijk niet het geval gaat zijn. Bovendien: ik was niet van plan om weer 20 uur te lessen.

Voor mij is er één mogelijkheid over. Zelfstandig ‘stage’ doen zit er voor mij dus niet in, maar ik kan wel oefenen met een begeleider als onderdeel van de ‘vrije opleiding’. Tenzij je Belgische familie of vrienden hebt zul je niet zo snel een begeleider vinden, maar gelukkig bieden sommige rijscholen ook rij-instructeurs aan als begeleider (voor ouders die geen zin hebben om te begeleiden). Volgens mij is het enige verschil met officiële lesuren is dan dat de prijs wat lager ligt. Bij de rijschool die ik op het oog heb is echte rijles € 49 per uur, en een rij-instructeur als begeleider tijdens de stage € 39 per uur. Als ik voor € 15 m’n Belgische theorie haal, kan ik dus goedkoop extra lessen nemen om daarna in Nederland examen te doen. Met theorie-examen plus drie stage-uren ben ik dan goedkoper uit dan drie rijlessen in Nederland.

Hoe de Belgen het doen…

Er zijn twee routes die gevolgd kunnen worden. Een volledig overzicht:

Rijschoolopleiding

Vrije opleiding

Je volgt 12 uur theorieles bij een erkende rijschool. Je duikt zelf in de boeken het internet.
Theorie-examen: de minimumleeftijd om het examen af te leggen is 17 jaar. Het theorie-examen is drie jaar geldig (binnen drie jaar moet je dus je praktijkexamen doen).
Het aantal herkansingen voor het theorie-examen is onbeperkt. Na twee keer zakken voor het theorie-examen moet je minimaal 12 uur theorielessen volgen bij een erkende rijschool. (Hierop zijn uitzonderingen van toepassing in bijzondere omstandigheden).
Je volgt minimaal 20 uur praktijklessen bij een erkende rijschool*. Je mag praktijklessen volgen vanaf 17 jaar, ook voordat je geslaagd bent voor het theorie-examen. De rijschool geeft je een “Bekwaamheidsattest” (attest = een brief dat iets bewijst; een diploma) wanneer ze vinden dat je veilig alleen kunt rijden. Daarmee kun je het voorlopig rijbewijs aanvragen. Optioneel: 6 uur basisopleiding bij een erkende rijschool.
 Met het “Bekwaamheidsattest” en het formulier “Aanvraag om een voorlopig rijbewijs 18m.” kun je bij de gemeente waar je staat ingeschreven een voorlopig rijbewijs (18 maanden geldig) aanvragen. Je moet minimaal 18 jaar zijn. Met het formulier “Aanvraag om een voorlopig rijbewijs 36m.” kun je bij de gemeente waar je staat ingeschreven een voorlopig rijbewijs (36 maanden geldig) aanvragen.
Als houder van een geldig voorlopig rijbewijs mag je één keer wisselen van scholingsmethode (de stageperiode onder het andere scholingsmodel wordt meegenomen).
Stage: Tijdens de stage kun je zelf oefenen met autorijden, zonder geld uit te geven aan rijlessen. De auto (categorie B) moet een ‘reglementair L-teken’ op de achterruit hebben. Je mag niet het voertuig besturen van 22 uur tot 6 uur de volgende dag op: 1) vrijdagen en in het weekend 2) op wettelijke feestdagen en 3) de dag vóór wettelijke feestdagen.
Stage: Je rijdt nu zelfstandig (zonder begeleider). Je mag twee mensen meenemen die voldoen aan de eisen die ook gelden voor een begeleider. Stage: Je rijdt altijd onder begeleiding van één of twee ervaren bestuurder(s) (de ‘begeleider’) (zie onder de tabel voor de eisen aan de begeleider). Je begeleider mag in het jaar voor de afgiftedatum van jouw voorlopig rijbewijs niet op een ander voorlopig rijbewijs vermeld staan als begeleider. Erkende rij-instructeurs hoeven niet op het voorlopig rijbewijs geschreven te worden en mogen onbeperkt begeleiden. De auto moet tijdens de stage én het examen bovendien een extra binnenspiegel hebben voor de begeleider (of een rechter buitenspiegel als er geen achterruit is), net zoals in de lesauto’s.
Na 3 maanden stage mag je het praktijkexamen afleggen via een examencentrum met je eigen voertuig (een begeleidende persoon vergezelt je) of met het voertuig van de rijschool (de instructeur vergezelt je). Als je op eigen gelegenheid (met begeleidende persoon) examen doet, moet je zelf een afspraak maken, anders doet de rijschool dat voor je. Als je op eigen gelegenheid examen doet, kun je hier de eisen voor de auto en begeleider en de over te leggen documenten vinden. Examen doen in een auto met een Nederlands kenteken mag, maar dit moet je wel melden bij het examencentrum als je de afspraak maakt bij het examencentrum. Het examen wordt afgenomen door een examencentrum dat bevoegd is voor de gemeente waar je staat ingeschreven. Maak de afspraak voor het examen op tijd (zo’n 6 weken van tevoren).
Tabel gebaseerd op ‘Het rijbewijsexamen‘ en ‘Praktijkexamen B‘ van Goca. In dat laatste document vind je ook (v.a. pagina 5) de opbouw van het praktijkexamen en waar op gelet wordt tijdens het examen.

De eisen aan een begeleider (voor stageperiode en praktijkexamen): De begeleider moet 1) ingeschreven zijn in België 2) een geldig Belgisch identiteitsdocument hebben 3) tenminste 8 jaar een geldig Belgisch/Europees rijbewijs categorie B hebben en 4) examens en onderzoeken die eventueel door de rechter zijn opgelegd volbracht hebben. Het rijbewijs van de begeleider mag in de afgelopen drie jaar niet zijn ingenomen. (Als je een handicap hebt en je voertuig speciaal daarvoor is aangepast, mag je alleen begeleid worden door iemand die dezelfde handicap heeft en ook eenzelfde aanpassing in de auto heeft.)

Het theorie-examen in België kost € 15 bij één van de centra voor automobielinspectie (tarieven Goca), terwijl je in Nederland bij het CBR € 28,55 betaalt (tarieven CBR). Voor het praktijkexamen zelf betaal je in België € 36, in Nederland (bij het CBR) € 96.

Image(s)/Beeld: “Dead endCC BY-NC by/door Thomas Heyman.

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *